Persvrijheid aan RUG in gevaar?

Journalist zijn is in veel landen van de wereld een gevaarlijk beroep geworden. In Polen en Hongarije kun je op allerlei manieren tegenwerking van de overheid verwachten, in Turkije kun je in de gevangenis belanden en in landen als Rusland en China is de kans aanwezig dat je doelwit bent van een aanslag. De regimes die in zulke landen de lakens uitdelen hebben het ideaal van persvrijheid niet hoog zitten. Journalisten zijn mensen die als een luis in de pels van de machthebbers zitten en met hun artikelen en reportages voor flinke opschudding en enorme hoofdpijn kunnen zorgen. Het vrije woord is in de geschiedenis altijd het eerste slachtoffer geweest van veranderende machtsverhoudingen. Daarom is het heel belangrijk dat er altijd tegengeluid moet worden geboden aan plannen van bestuurders en bureaucraten.

Naar het schijnt is ‘persvrijheid’ een besmet woord geworden bij de Universiteitskrant (UK). Afgelopen vrijdag publiceerde de Volkskrant een artikel met daarin het relaas van oud-redacteur Traci White. Zij stelde dat de UK niet meer onafhankelijk is en zelfcensuur pleegt. Gevoelige passages over hoofdpijndossiers als ontgroeningen bij studentenverenigingen en de Yantai-campus in China worden aangepast of geschrapt. Dit soort praktijken zouden naar verluidt worden goedgekeurd door het universiteitsbestuur. De RUG-top zou zelfs een actieve rol spelen in het bemoeilijken van de publicatie van kritische berichten. Deze situatie is ongehoord en dat past niet “bij een publieke, democratische instelling van een universiteit”.

Hoe kon de situatie zich als zodanig ontwikkelen? Het heeft alles te maken met het feit dat de UK weliswaar redactioneel onafhankelijk is maar voor zijn inkomsten sterk afhankelijk is van geld van de RUG. Een oud gezegde luidt “wiens brood men eet, diens woord men spreekt”: diegene bij wie we ons geld verdienen, geven we meestal gelijk. Misschien dat de RUG-top dit in gedachten had bij zo’n aan de universiteit gelieerd medium. Maar een journalistiek platform als de UK heeft juist de taak om ontwikkelingen kritisch te volgen, zonder dat dit gevolgen mag hebben voor de onafhankelijke positie van de krant, financieel of moreel. Want laten we wel wezen: het is ongehoord dat een redacteur opstapt omdat ze niet meer het gevoel heeft als serieuze journalist te kunnen werken. Wie dacht dat zulke praktijken alleen voorkwamen in Polen, Hongarije of Turkije komt bedrogen uit: laat censuur niet toe aan de universiteit, laat staan zelfcensuur. De Franse filosoof Voltaire stelde het lang geleden al zo mooi: “Ik verafschuw wat u zegt, maar ik zal uw recht om het te zeggen met mijn leven verdedigen.”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *