Drugsgebruik op festivals: wat is het Nederlandse beleid?

Uit onderzoek blijkt dat jongeren de afgelopen jaren steeds meer drugs gebruiken tijdens het uitgaan[1]. Met name op festivals wordt het veel gebruikt. De afgelopen 30 jaar is het aantal festivals in Nederland vervijfvoudigd en steeds meer jongeren komen onder andere hierdoor in aanraking met drugs. De norm is dus verschoven wat betreft het gebruik van drugs maar in hoeverre is dit in Nederland toegestaan? Het Openbaar Ministerie (hierna OM) heeft vorig jaar op Lowlands 30.000 euro aan boetes en 250 uur aan taakstraf opgelegd voor drugsbezit. Veel festivalgangers overtreden dus de wet en vaak is dat omdat ze te veel drugs bezitten. In deze blog wordt uitgelegd wat het Nederlandse drugsbeleid inhoudt en wat je kunt verwachten wanneer je wordt aangehouden op een festival voor drugsbezit.

Volgens de Opiumwet is het niet toegestaan drugs te bezitten, produceren, verhandelen en te verkopen. Het is verboden omdat het een gevaar vormt voor de samenleving en de gezondheid. De Opiumwet maakt onderscheid tussen harddrugs en softdrugs. Harddrugs (bijvoorbeeld XTC, cocaïne) brengt een onaanvaardbaar risico mee voor de gezondheid. Softdrugs (bijvoorbeeld hasj, wiet) is in mindere mate schadelijk voor de gezondheid. Boven de 18 jaar is het toegestaan om drugs te gebruiken. Je kunt softdrugs alleen legaal kopen bij een coffeeshop. Harddrugs mag geheel niet verkocht worden. Als je softdrugs koopt bij een coffeeshop, vervolgens meeneemt naar een festival, dan bezit je de drugs. Volgens de Opiumwet is  dit niet toegestaan maar Nederland voert een gedoogbeleid. Dit betekent dat je een kleine hoeveelheid drugs, voor eigen gebruik, mag bezitten zonder dat het OM je vervolgt. Voor softdrugs geldt dat je maximaal 5 gram mag bezitten en voor harddrugs is dit maximaal 1 pil/halve gram poeder. Als je meer dan deze hoeveelheid bezit dan wordt je gezien als een handelaar en kan je vervolgd worden. Het bezit van een kleine hoeveelheid drugs blijft illegaal en het mag worden ingenomen. Het wordt alleen niet actief opgespoord en vervolgd door het OM.

Naast de landelijke regelingen kan het festival een eigen evenementenbeleid voeren. De festivalorganisatie heeft dan in samenwerking met de gemeente, politie en het OM een eigen beleid waarin vastgesteld is wat de vervolgingsgrens is. Sommige festivals hebben een zero-tolerance beleid en dan is het ook niet toegestaan een kleine hoeveelheid drugs bij je te hebben. Bij andere festivals is de toegestane hoeveel drugs juist meer dan de landelijke norm. Bij bijvoorbeeld het Amsterdam Dance Event was het in 2015 toegestaan maximaal 5 pillen harddrugs bij je te hebben.   Het ging om een grootschalig evenement en de handhaving moet voor de politie tijdens dit soort evenementen werkbaar zijn. Er is dus enige ruimte om af te wijken van de landelijke normen.

Eenmaal aangekomen bij het festival wordt je gecontroleerd of je iets bezit wat verboden is. Veel festivalgangers verstoppen hun drugs goed en komen door deze controle heen. De politie kan je aanhouden als je op heterdaad betrapt wordt. Sommige worden alsnog gepakt omdat ze na de ingang hun drugs tevoorschijn halen. Hier staat de politie vaak in burger gekleed en zo worden ze op heterdaad betrapt. Ook kan de politie je aanhouden als er sprake is van een redelijk vermoeden van verboden drugsbezit. Als je bijvoorbeeld een pepermuntje pakt, is dit geen redelijk vermoeden.

Wordt je gepakt door de politie, dan zijn er drie mogelijke opties voor vervolging:

1) het OM seponeert de zaak en gaat niet over tot vervolging.

2) het OM beslist meteen over te gaan op dagvaarding. Dit wordt veelal gedaan bij het bezit van een grote hoeveelheid aan drugs

3) De zaak wordt afgedaan met een OM–beschikking of transactie. Dit is de meest voorkomende optie. Het OM doet dan een voorstel tot betaling van een geldboete of tot de uitvoering van een taakstraf. Meestal kan je de boete ter plekke pinnen. Het verschil tussen een beschikking en een transactie is dat je bij een beschikking schuld bekend. Bij een transactie beken je geen schuld maar geef je eigenlijk aan dat je niet weet of je het er mee eens bent maar van verdere vervolging afziet. Beide komen op je strafblad te staan maar doorgaans wordt het accepteren van een strafbeschikking wel zwaarder gewogen dan het accepteren van een transactie .

Het OM wil drugszaken op festivals graag zo snel mogelijk afhandelen. Bij grote festivals is er dan ook vaak een ‘wasstraat’ aan politie en OM ingericht. Er zijn dan verschillende containers of tenten waar je langs moet die elk een onderdeel vormen van het strafproces. Zo moet je je bijvoorbeeld legitimeren en de gevonden drugs moet forensisch onderzocht worden. Zodra je een geldboete betaald, ga je akkoord met de straf en dit betekent dat je een strafblad krijgt. Er is geen mogelijkheid hier later tegen in bezwaar te gaan. Het strafblad kan een probleem opleveren voor je carrière als je bijvoorbeeld een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) nodig hebt. Omdat je onder invloed bent, betalen veel festivalgangers direct de boete. Dit is niet altijd verstandig aangezien je een strafblad krijgt. Als je denkt dat er haken en ogen aan de zaak zitten, kun je wel akkoord gaan met de beschikking maar nog niet direct de boete betalen. Binnen 2 weken kun je dan verzet aantekenen. Het OM mag sinds 2016 geen boetes meer uitdelen als er geen rechtsbijstand op het festivalterrein is. Een advocaat kan je advies geven over het accepteren van een beschikking. Als een zaak onduidelijk is, kan het bijvoorbeeld handig zijn dat je nog geen verklaring aflegt en je een beroep doet op jouw zwijgrecht.

Wat gebeurt er nadat je de boete hebt betaald? Zodra je de boete hebt betaald, ben je niet meer in handen van Politie en Justitie. Het is dan afhankelijk van de reglementen van het festival of je weer wordt toegelaten. In de Algemene Voorwaarden van een festival is veelal neergelegd dat het festival  je ten alle tijde naar huis kan sturen en jouw bandje kan doorknippen. Als je kunt aantonen dat je geen drugs meer bezit, wordt je meestal wel weer toegelaten. Maar dit verschilt per regio en festival.

Ben je van plan deze zomer naar een festival te gaan en wil je graag zeker weten welke drugs jij mag meenemen? Neem dan zéker contact met ons op! Wij kunnen bijvoorbeeld voor je uitzoeken of het festival een afwijkend drugsbeleid heeft. Ook voor andere juridische vragen kun je contact met ons opnemen. Bellen kan naar 050-363 4675, mailen naar steunpunt@groningerstudentenbond.nl. Ook  kun je ons kantoor bezoeken of een facebookbericht sturen.

Dit artikel is geschreven door Esger Raap, medewerker van het Juridisch Steunpunt.

Publicatiedatum: 18-04-2018.

 Het Juridisch Steunpunt is maandag en woensdag geopend van 12:00 tot 17:00 uur en op dinsdag en donderdag van 12:00 tot 14:00 uur en bestaat uit meerdere medewerkers. Het kan zijn dat je vraag niet van begin tot eind door dezelfde medewerker behandeld wordt, maar dat je soms van een andere medewerker antwoord zult krijgen. Wij zijn telefonisch te bereiken op 050 – 363 4675, via de Facebookpagina Juridisch Steunpunt Groningen of via de mail steunpunt@groningerstudentenbond.nl. Je kunt ook bij ons langskomen op kantoor.

 

##DISCLAIMER##

Het Juridisch Steunpunt van de Groninger Studentenbond (GSb) is een onderdeel van de Studentenlijn (LSVb). Het Juridisch Steunpunt besteedt veel aandacht aan de juistheid en volledigheid van de verstrekte informatie. Het Juridisch Steunpunt Groningen is niet verantwoordelijk en aansprakelijk voor eventuele fouten en onvolkomenheden in de verstrekte informatie. Indien we opmerkzaam worden gemaakt van onjuistheden, zullen wij deze verbeteren. Tevens is het Juridisch Steunpunt Groningen niet aansprakelijk voor enige vorm van schade, materieel en immaterieel, veroorzaakt door het gebruik van de inhoud, goederen of diensten.

[1] Trimbos  Instituut: jaarverslag Nationale Drug Monitor 2017.