21 maart 2018 is het zover. Dan mogen we gaan stemmen over de Sleepwet. Maar waar gaat dit referendum eigenlijk over? In deze blog kun je kort lezen waar deze wet over gaat, wat het voor jou zal betekenen en wat een raadgevend referendum eigenlijk inhoudt.

Sleepwet

De Sleepwet breidt de bevoegdheden van de Nederlandse inlichtingendiensten uit. De MIVD en AIVD mogen bijvoorbeeld op grotere schaal online communicatie afluisteren, apparaten mogen gehackt worden en de informatie mag met buitenlandse inlichtingendiensten gedeeld worden. In de Sleepwet wordt geregeld onder welke voorwaarden de inlichtingendiensten van deze bijzondere bevoegdheden gebruik mogen maken. Hier bestaat al regelgeving over, maar deze is verouderd en dus niet gericht op de huidige digitale mogelijkheden.

De grootste verandering die deze wet met zich meebrengt, is dat inlichtingendiensten ook ongericht informatie aftappen. Dit is dan ook waar de meeste mensen kritiek op hebben. Wanneer er een bepaalde dreiging bestaat, mogen inlichtingendiensten verkenning doen. Hiervoor hebben ze vooraf toestemming nodig. Achteraf moet deze toestemming door een onafhankelijke toezichthouder gecontroleerd worden. Daarnaast is er een afdeling die toezicht zal moeten houden op het handelen van de AIVD en MIVD. Ook is er een afdeling die klachten af moet handelen over de AIVD en IMVD.

De inlichtingendiensten mogen de informatie niet onbeperkt bewaren. Wanneer de informatie gedurende één jaar niet gebruikt wordt, moet deze vernietigd worden. De termijn van één jaar kan verlengd worden tot anderhalf jaar. Materiaal dat DNA bevat, moet na drie maanden verwijderd worden als het niet gebruikt is.

Als laatste is het nog goed om te weten dat de overheid niet ineens jouw WhatsApp-berichten kunnen lezen. Veel chatprogramma’s gebruiken namelijk encryptie. Dit maakt het zo goed als onmogelijk om de inhoud van jouw berichten te zien. Zij kunnen echter wel informatie over jouw berichten zien, zoals het tijdstip van verzenden en ontvangen.

Raadgevend referendum

Het doel van het raadgevend referendum is om advies te geven over een wetsvoorstel. Het referendum kan aangevraagd worden door de burgers. Als eerste moet er een inleidend verzoek worden ingediend. Hiervoor zijn van 10.000 stemgerechtigden een handtekening nodig. Wanneer dit verzoek wordt toegelaten, kan een definitief verzoek worden ingediend. Hiervoor zijn 300.000 handtekeningen van stemgerechtigden nodig. Als ook dit gelukt is, kan het referendum worden gehouden.

Na het referendum zijn er drie uitkomsten mogelijk:

  • De opkomst is minder dan 30% waardoor het referendum ongeldig is. De wet kan dan alsnog in werking treden.
  • De opkomst is meer dan 30% en meer dan de helft van de stemmen is vóór de wet. Dan kan de wet ook gewoon in werking treden.
  • De opkomst is meer dan 30% en meer dan de helft van de stemmen is tegen de wet. Er wordt dan een wetsvoorstel ingediend tot intrekking van de wet.

In het geval van het derde scenario, hoeft het wetsvoorstel tot intrekking van de wet echter niet aangenomen te worden. Mits gemotiveerd, mag van de uitslag van het referendum afgeweken worden.

Dit artikel is geschreven door Julia Kleijnen, medewerker van het Juridisch Steunpunt.

Publicatiedatum: 15-03-2018.

 Het Juridisch Steunpunt is van maandag, woensdag en donderdag geopend van 12:00 tot 17:00 uur en bestaat uit meerdere medewerkers. Het kan zijn dat je vraag niet van begin tot eind door dezelfde medewerker behandeld wordt, maar dat je soms van een andere medewerker antwoord zult krijgen. Wij zijn telefonisch te bereiken op 050 – 363 4675, via de Facebookpagina Juridisch Steunpunt Groningen of via de mail steunpunt@groningerstudentenbond.nl. Je kunt ook bij ons langskomen op kantoor.